توسعه صادرات محصولات پزشکی و بهداشتی فناور طب اسپادانا به کشورهای عراق و افغانستان
فرصت‌های بازار و چشم‌انداز همکاری‌های منطقه‌ای
شرکت فناور طب اسپادانا در راستای توسعه بازارهای صادراتی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی، به عضویت اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق و اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان درآمده است. این اقدام، بخشی از رویکرد راهبردی شرکت برای شناخت بازارهای منطقه‌ای، توسعه ارتباط با توزیع‌کنندگان و معرفی توانمندی‌های تولید ایرانی در حوزه محصولات پزشکی و بهداشتی است.
عراق و افغانستان؛ دو بازار مهم برای تجارت منطقه‌ای ایران
بر اساس گزارش رویترز در اوت ۲۰۲۶، حجم تجارت ایران و عراق در سال ۲۰۲۵ از ۱۰ میلیارد دلار فراتر رفته است. این سطح از مبادلات، اهمیت عراق را در روابط تجاری ایران نشان می‌دهد.
در افغانستان نیز، گزارش پایش اقتصادی بانک جهانی در ژانویه ۲۰۲۵، ارزش واردات این کشور در سال ۲۰۲۴ را حدود ۱۰.۸ میلیارد دلار اعلام کرده است. بر اساس همین گزارش، ایران با تأمین حدود ۳۰ درصد از واردات افغانستان، یکی از مهم‌ترین مبدأهای تأمین کالا برای این کشور بوده است.
بازار محصولات پزشکی و مصرفی‌های بیمارستانی عراق
عراق به دلیل برخورداری از شبکه بیمارستانی دولتی و خصوصی، نیاز به تأمین مستمر اقلام پزشکی و مصرفی و وابستگی به واردات در بسیاری از گروه‌های کالایی، از بازارهای قابل بررسی برای توسعه صادرات محصولات پزشکی ایران است.
برآورد مؤسسه پژوهشی 6Wresearch، ارزش بازار مصرفی‌های پزشکی عراق را در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۴۹ میلیون دلار برآورد کرده و رشد آن را تا سال ۲۰۳۲ پیش‌بینی می‌کند. این رقم یک برآورد تجاری از کل بازار مصرفی‌های پزشکی است، نه ارزش اختصاصی بازار محصولات فناور طب اسپادانا.
در داده‌های تجارت بین‌المللی سال ۲۰۲۴ نیز، واردات عراق در برخی گروه‌های مرتبط با تجهیزات پزشکی شامل حدود ۱۴۲.۶ میلیون دلار در گروه ابزارهای پزشکی و جراحی، ۱۲.۸ میلیون دلار در گروه تجهیزات تنفسی و اکسیژن‌درمانی و ۱۰.۵ میلیون دلار در گروهی از لوله‌ها، کانولاها و اقلام مشابه بوده است.
رقابت در بازار محصولات پزشکی عراق
داده‌های وارداتی سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد تأمین‌کنندگان چینی، هندی، مصری، آمریکایی، کره‌ای و برخی کشورهای اروپایی در گروه‌های مختلف تجهیزات پزشکی و مصرفی حضور دارند. برای نمونه، چین، مصر و هند از تأمین‌کنندگان مهم گروه لوله‌ها و کانولاهای پزشکی هستند؛ در گروه تجهیزات تنفسی و اکسیژن‌درمانی نیز محصولات کره جنوبی، آمریکا، بریتانیا و سایر تأمین‌کنندگان بین‌المللی دیده می‌شوند.
این ساختار رقابتی نشان می‌دهد ورود موفق به بازار عراق به ترکیبی از کیفیت مستند، قیمت رقابتی، ثبت و تأیید محصولات، دسترسی به توزیع‌کنندگان معتبر و توان تأمین پایدار نیاز دارد.
افغانستان؛ بازاری با وابستگی بالا به واردات محصولات سلامت
افغانستان نیز به دلیل محدودیت‌های زیرساختی و نیاز مستمر مراکز درمانی به تجهیزات و اقلام مصرفی، ظرفیت‌هایی برای عرضه محصولات پزشکی دارد. با این حال، قدرت خرید، شیوه تأمین مالی خدمات سلامت و شرایط عملیاتی این بازار باید در تصمیم‌گیری صادراتی مورد توجه قرار گیرد.
طبق پروفایل کشوری سازمان جهانی بهداشت در گزارش ۲۰۲۴–۲۰۲۵، بر اساس حساب‌های ملی سلامت سال ۲۰۲۲، حدود ۷۸ درصد هزینه‌های سلامت افغانستان مستقیماً توسط خانوارها پرداخت شده است. این موضوع، در کنار نیاز درمانی جامعه، اهمیت قیمت‌گذاری متناسب با قدرت خرید و انتخاب کانال توزیع مناسب را نشان می‌دهد.
داده‌های تجارت بین‌المللی سال ۲۰۲۴ نیز حضور پررنگ هند و چین را در تأمین گروه‌هایی از محصولات پزشکی مانند کانولاها و اقلام مشابه نشان می‌دهد. در گروه تجهیزات تنفسی و اکسیژن‌درمانی نیز تأمین‌کنندگانی از چین، سنگاپور، آمریکا، اروپا و ترکیه حضور داشته‌اند.
منابع: سازمان جهانی بهداشت؛ وضعیت سلامت افغانستان، داده‌های تجارت کانولاها و اقلام مشابه و داده‌های تجارت تجهیزات تنفسی.
مزیت رقابتی فناور طب اسپادانا در بازارهای همسایه
نزدیکی جغرافیایی ایران به عراق و افغانستان، امکان برنامه‌ریزی برای حمل‌ونقل منطقه‌ای و تجربه فعالیت در حوزه تولید محصولات پزشکی و بهداشتی، زمینه مناسبی برای بررسی فرصت‌های صادراتی فناور طب اسپادانا فراهم می‌کند.
تکیه بر کیفیت محصول، شناخت نیازهای شرکت‌های توزیع‌کننده، تنوع سبد محصولات و ایجاد رابطه بلندمدت با شرکای تجاری می‌تواند به تمایز برند در بازارهای هدف کمک کند. با این حال، مزیت واقعی باید برای هر محصول و در مقایسه با قیمت، استانداردها، شرایط تحویل و برندهای رقیب سنجیده شود.
مسیر توسعه بازار و ارزآوری پایدار
عضویت در اتاق‌های مشترک بازرگانی ایران و عراق و ایران و افغانستان، امکان پیگیری اطلاعات بازار، شناسایی فعالان اقتصادی، بررسی ظرفیت‌های همکاری و توسعه ارتباطات تجاری را فراهم می‌کند. تبدیل این ظرفیت‌ها به صادرات پایدار، مستلزم شناسایی واردکنندگان و توزیع‌کنندگان معتبر، بررسی الزامات ثبت محصولات، تدوین قیمت صادراتی رقابتی و تعیین سازوکار مطمئن تسویه مالی است.
شرکت فناور طب اسپادانا با رویکرد توسعه‌محور خود، گسترش حضور در بازارهای منطقه‌ای را فرصتی برای معرفی توان تولید داخلی، تقویت همکاری‌های بین‌المللی و افزایش ظرفیت ارزآوری از محل صادرات محصولات پزشکی و بهداشتی دنبال می‌کند.
منابع: رویترز؛ تجارت ایران و عراق6Wresearch بازار مصرفی‌های پزشکی عراق و پایگاه داده تجارت بانک جهانی و سازمان تجارت بین‌الملل (WITS).

فناور طب اسپادانا؛ تجربه زیستی بهتر، فراتر از مرزها.